عکس نوشته آیه قرآن
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
تفسیر سوره بقره - آیه ۸۳
وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَقَ بَنِى إِسْر ءِیلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَ لِدَیْنِ إِحْسَاناً وَذِى الْقُرْبَى وَالْیَتَمى وَالْمَسَکِینِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً وَأَقِیمُواْ الصَّلَو ةَ وَءَاتُواْ الزَّکَو ةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلَّا قَلِیلاً مِّنکُمْ وَ أَنْتُمْ مُّعْرِضُونَ
ترجمه
و (به یاد آرید) زمانى که از بنى اسرائیل پیمان گرفتیم، جز خداوند یگانه را پرستش نکنید و به پدر و مادر و خویشان و یتیمان و بینوایان، احسان کنید و با مردم، به زبان خوش سخن بگویید و نماز را برپاى دارید و زکات بدهید. امّا شما (با اینکه پیمان بسته بودید،) جز عدّه کمى، سرپیچى کردید و روى گردان شدید.
احسان، جامع ترین و وسیع ترین واژه در باب نیکى است. در حال فقر والدین، احسان مادّى و در حال غناى آنان، احسان روحى. چنانکه احسان به یتیم شامل؛ تأدیب، حفظ حقوق، محبّت و تعلیم او مى شود.
اصول همه ادیان یکى است. چون همه این میثاق ها، در اسلام نیز هست.
پیام ها
۱- خداوند از طریق عقل، فطرت و وحى، از مردم پیمان مى گیرد. «اخذنا میثاق»
۲- توحید، سرلوحه مکتب انبیاست. و بعد از آن کارهاى نیک قرار گرفته است. «لاتعبدوا الاّ اللّه و بالوالدین احسانا»
۳- در کنار توحید، احسان به والدین مطرح است. «لاتعبدوا... وبالوالدین احسانا»
۴- احسان به والدین باید شخصاً صورت گیرد، نه با واسطه. حرف «ب» در «بالوالدین» به معناى مباشرت شخصى است. «بالوالدین احساناً»
۵ - گرایش به یکى از پدر و مادر، ممنوع است. «بالوالدین احساناً»
۶- ابتدا خویشان نیازمند، سپس دیگران. «ذى القربى والیتامى و...» البتّه در بین خویشاوندان نیز اولویّتها محفوظ است. «اولوا الارحام بعضهم اولى ببعض»
۷- احسان همراه با ادب و بدون منّت باشد. در کنار احسان، جمله «قولوا للناس حسنا» آمده است.
۸ - اگرچه به همه مردم نمى توان احسان کرد، ولى با همه مى توان خوب سخن گفت. «قولوا للنّاس حُسنا»
۹- برخورد خوب و گفتار نیکو، نه تنها با مسلمانان، بلکه با همه ى مردم لازم است. «قولوا للنّاس حُسنا»
۱۰- علاوه بر پرداخت زکات، احسان به مستمندان و ایتام نیز لازم است. در آیه هم زکات آمده و هم احسان به مساکین. «احساناً... والمساکین... واتوا الزکوة»
۱۱- نماز و رابطه با خداوند، از زکات و رابطه با فقرا جدا نیست. «اقیموا الصلوة واتوا الزکوة»
۱۲- نماز و زکات در ادیان دیگر نیز بوده است. «اقیموا الصلوة واتوا الزکوة»
۱۳- اعتقاد به توحید، احسان به والدین و ایتام و مساکین، همراه با دستور پرداخت زکات و برخورد نیکو با مردم، و به پاداشتن نماز، نشانه جامعیت اسلام است.
۱۴- اداى حقوق، داراى مراتب و مراحلى است. اوّل حقّ خداوند، سپس والدین، سپس خویشاوندان، سپس یتیمان که کمبود محبّت دارند و آنگاه مساکین که کمبود مادّیات دارند.
۱۵- تمام احکام اعتقادى، اخلاقى وفقه، میثاق و عهد خدا با انسان است. بعد از «میثاق» سخن از عقیده توحیدى، احسان به والدین، نماز وزکات آمده است.
منبع: پایگاه درس هایی از قرآن، حجت الاسلام والمسلمین حاج آقا قرائتی
برچسب:
نویسنده: بهار بهرامی